Merhaba
Bu yazımda gümrük vergilerinin ne şekilde hesaplanacağı konusunda bilgi
vermeye çalışacağım.
Öncelikle gümrük vergileri deyimine gümrük mevzuatında yer aldığı şekliyle
ithalatta ve ihracatta tahsil edilen bütün vergilerin ve fonların dahil
olduğunu belirtmekte fayda var.
Yazımızın konusunu ithalde tahsil edilen gümrük vergileri yani ithalat
vergileri oluşturmaktadır.
Bu açıklamaların akabinde ithalat işleminde tahsil edilen belli başlı
vergilerin hangileri olduğu ile başlayalım.
1. Gümrük Vergisi : İthalat Rejim Kararı
eki listelerde yer alan ve eşyanın ilgili gümrük tarife istatistik pozisyonu
(GTİP) karşılığında belirtilen ve ticaret yapılan ülke, ülke grupları ve/veya
menşe ülkeye göre farklılık gösterebilen ve eşyanın CIF kıymeti üzerinden
hesaplanan vergidir.
2. Katma Değer Vergisi (
KDV ) : ithalat işlemi için eşyanın CIF kıymeti ile birlikte eşyanın ithali için
yapılan bütün masraflar ile ödenen vergi ve fonların da dahil olduğu KDV
Matrahının esas alındığı ve vergiye tabi işlemlerde eşyanın özelliğine göre %1,
%8 ve %18 genel oranında olmak üzere üç farklı oranda hesaplanıp tahsil edilen
vergidir.
3. Özel Tüketim Vergisi (
ÖTV ) : ÖTV Kanunu eki listelerde yer alan ve ithalinde ödenmesi veya
teminata bağlanması gereken vergidir. Eşyanın özelliğine göre maktu ( eşyanın
kg, adet, litresi üzerinden ilgili listede belirtilen TL karşılığı) veya oran (
matrah üzerinden % karşılığı ) olarak hesaplanır. Oran üzerinden hesaplanan ÖTV
nin matrahı da aynı KDV matrahında olduğu gibi oluşturulur. Ancak önce ÖTV
hesaplanarak KDV matrahına dahil edilir.
4. Damga Vergisi : Döviz kazandıran
işlemlere ait (Örn. ihracat beyannameleri) gümrük beyannameleri hariç diğer
beyannamelerden maktu olarak tahsil edilen vergidir. 2013 yılı için 53 TL. dir.
5. Kaynak Kullanım
Destekleme Fonu ( KKDF ) : İthalat işlemi ( kabul kredili, vadeli
akreditif ve mal mukabili ) ödeme şekillerinden biri ile yapılıyorsa satış
faturasının bedelinin %6 oranında hesaplanan ve ithalat işlemlerine
başlamadan önce bankalara ödenmesi gereken fon tutarıdır.
6. Anti-Damping Vergisi ve
Ek Mali Yükümlülük: Gümrük vergisi ile aynı şekilde hesaplanan, matrahını CIF kıymetin
oluşturduğu ancak bazı hallerde de eşyanın miktarı üzerinden maktu olarak
tahsil edilen ve yerli üreticiyi korumak amacıyla uygulanan vergilerdir.
7. Bandrol Ücreti ( TRT
Bandrolü ) : Radyo ve televizyon yayınlarını alan cihazlar ile video oynatıcısı vb.
cihazlar ile bunların tümleşik olanlarından tahsil edilen, fon olarak tabir
edebileceğimiz tutardır.
8. Kültür Bakanlığı
Fonu : Yine ilgili mevzuatında belirtilen ve bazı eşyalar ithalinde tahsil
edilen fondur.
9. Toplu Konut Fonu ( Tarım
Payı ): İthalat Rejimi eki III sayılı listede yer alan işlenmiş tarım ürünleri
ve IV sayılı listede yer alan balık ve diğer su ürünlerinden alınan fon
tutarıdır.
CIF KIYMET = Eşyanın satış bedeli + Navlun Ücreti ( Taşıma ) + Sigorta
Bedeli + Yurt Dışı Diğer Giderler in toplamı alınarak hesaplanan ve gümrük
vergisinin matrahını oluşturan kıymettir.
Satış bedeli sadece ithal eşyasına ait satış faturasında yer alan
kıymetle sınırlı olmayıp, bu bedele Gümrük Kanunu'nun ilgili maddelerinde
belirtilen ve satıcı yararına ödenen bazı kıymetlerinde (eğer varsa) ilave
edilmesi gerekir.
Navlun Bedeli ithal eşyasının yükleme limanından (Örn. Hamburg)
varış limanına (Örn. Ambarlı Limanı) kadar yapılan aktarma, elleçleme vb.
masrafların dahil edildiği toplam taşıma ücretidir. İthalat beyanı esnasında
navlun faturasının ibrazının mümkün olmaması halinde fatura bedelinin %10 u
oranında ( aynı yükleme limanı ile varış limanı arasındaki emsal bedeller
karşılaştırılmak suretiyle) navlun beyan edilmesine izin verilir.
Sigorta Bedeli ithal eşyasının taşıma sırasında zarara uğraması ihtimaline karşı
yaptırılan sigortanın riziko prim bedelidir. Sigorta yaptırılmamış ise eşya
bedelinin %3 ü oranında sigorta bedelinin beyan edilmesine izin verilir.
Yurt dışı diğer giderler eşyanın satış faturasında gösterilen ve
olağan sınırları aşan iskontolor, olağan taşıma bedellerinden düşük gösterilen
navlun bedellerine ait navlun farkları, kıymet düşüklüğü vb. için beyan
edilmesi gereken giderlerdir.
Yurt içi giderler ise ithalatın gerçeklemesine kadar yapılan, ardiye, ordino, banka
komisyonu vb giderlerdir.
Bu bilgilerden sonra nihayet vergilerimizi hesaplamaya başlayabiliriz.
Örnek senaryo :
Çin'den satıcı ile yaptığımız anlaşma sonucunda 100 adet LCD Monitörü
tanesi 150 USD den toplamda 15.000 USD satış bedeli ile ithal edeceğiz. Satıcı
ile yaptığımız anlaşma gereği mal bedelini vadeli akreditif şeklinde ödeyeceğiz
ve satıcı 80 adetten fazla alımlarda %10 oranında miktar iskontosu yapıyor.
Navlun ve sigortayı da satıcı ödüyor ve faturamıza ilave ediyor olsun.
Bu şartlarda satıcının adımıza düzenlediği fatura aşağıdaki şekilde
olacaktır.
Gönderen : Chang Cing Co Ltd. - Bejing - China
Alıcı : ABC Dış Ticaret Ltd.Şti. - İstanbul- Türkiye
Fatura No: 01162013 - Fatura Tarihi : 01/16/2013
Teslim Şekli : CIF
Ödeme Şekli : Vadeli Akreditif ( Deferred Payment L/C )
Eşya Cinsi
Adedi Net Kg. Br. Kg.
Birim Fiyatı
Toplam Tutar
18'' LCD Monitor 100 Adet 800 kg.
1.000 Kg 150$
15.000$
Navlun 1.650$
Sigorta 300$
Paketleme 200$
Ara toplam 17.150$
İskonto %10 1.500$
Toplam 15.650$
LCD Monitörler 8528.59.40.00.00 GTİP de sınıflandırılmaktadır.
Çin için Gümrük Vergisi oranı : %14
ÖTV oranı : %6.7
KDV oranı : %18 dir.
Ayrıca vadeli akreditif ödeme şekline göre ithalat yaptığımız için %6 KKDF
hesaplanması gerekmektedir. Dikkat : Vergilerin hesaplanmasında beyannamemizin
tescil tarihindeki TCMB döviz satış kuru esas alınırken, KKDF hesabının TCMB
döviz alış kuru üzerinden hesaplanmasıdır.
Gün itibariyle TCMB döviz alış kuru 1 USD= 1.77 TL. döviz satış kuru
1 USD=1.78 TL olsun.
CIF = Satış bedeli (%10 iskontolu 13.500$) + Navlun (1.650$) +
Sigorta (300$) + Yurt Dışı Diğer Giderler (
İskonto + Paketleme 1.700$)
CIF =
17.150$ *1.78 = 30.527 TL
Gümrük Vergisi = CIF * %14 =
4.274 TL
KKDF = 15.650$ * %6 = 939$ = 1.662
TL
Yurt içi diğer giderler
= 800 TL
Damga Vergisi
=
53 TL
ÖTV Matrahı
= 37.316
TL
ÖTV =37.316 TL *
%6.7 = 2.500 TL
KDV Matrahı
= 39.816
TL
KDV = 39.816 TL * %18
= 7.167 TL
Yani Çin'den ithal edeceğimiz 15.650$ değerindeki 100 adet LCD Monitör için
:
Ödememiz gereken vergi ve fonlar:
Gümrük vergisi = 4.274 TL
ÖTV
= 2.500 TL
KDV
= 7.167 TL
KKDF
= 1.662 TL
Damga Vergisi = 53
TL
Vergi Toplamı = 15.656 TL
Diğer ödemeler (tahmini bedeller)
Ardiye Ücreti =
500 TL
Ordino Ücreti =
300 TL
İç nakliye =
600 TL
Hammaliye =
100 TL
Gümrükleme Bedeli = 500 TL
Toplam
= 2.000 TL
Genel Toplam = 17.656 TL.
Satıcıya ödenecek tutarı da eklediğimizde bu ithalat işlemi için
yapmamız gereken
toplam masraf tutarı =15.650$ * 1.78 = 27.857 TL + 17656 TL = 45.513
TL olur.
Formülleri uygulayarak kendi vergilerinizi eşyanızın GTİP nu ve hangi
vergilere tabi olduğunu ve oranlarını bilmek suretiyle sizde
hesaplayabilirsiniz.
Unutmamanız
gereken bir husus da örneğimizdeki eşyanın ithali için gerekli izinlerin (
Garanti Belgesi ve CE Uygunluk Belgesi ) alınmasında gereken işlemlerin de
ücret karşılığı elde edildiği ve bu konuda alınan hizmetin de ayrıca ücrete
tabi olacağı ve maliyetinizi arttıracağının bilinmesi gerekir.
Bilgilerinize sunar ve iyi çalışmalar dilerim.
Saygılarımla
Engin SEVİM
Gümrük Müşaviri
